In de levende cel

Dr. Remus Dame
Universitair Docent Chromatineorganisatie en -dynamiek

1. Wat is de belangrijkste wetenschappelijke ontwikkeling in uw vakgebied?

De belangrijkste wetenschappelijke ontwikkeling in ons vakgebied is het als maar meer in detail in kunnen zoomen op de werking van individuele moleculen al dan niet in de context van de levende cel. Onze interesse gaat specifiek uit naar de manier waarop zogenaamde architecturele eiwitten zorgen voor de compacte vouwing en functionele organisatie van het genoom (in bacteriën en archaea – beide kleine eencellige organismen). Deze eiwitten zijn essentieel voor het ‘laten passen’ van het in geval van mensen meters lange DNA in een cel en voor het regelen van een veelheid aan processen die zich afspelen op het DNA. Onder andere is het van grote invloed op het reguleren van het aflezen van genen (genexpressie).

2. Op welke wetenschappelijke doorbraak hoopt u?

Een belangrijke doorbraak in het veld zou het doorgronden zijn van de driedimensionale vouwing van het genoom in de levende cel, door het in kaart brengen van de bindingsplekken langs het lineaire genoom van alle betrokken eiwitten en het zichtbaar maken van hun lokalisatie in de cel. Middels zogenaamde genoombrede lokalisatie- en interactiestudies, moderne superresolutie microscopietechnieken en biofysische modellen zijn de eerste stappen in deze richting gezet. Vooralsnog zijn deze studies niet gedetailleerd genoeg en wordt de werking en bijdrage van individuele eiwitten nog niet direct onderzocht. Een heel belangrijke stap zal het ophelderen van de bijdrage en werking van elk van de betrokken eiwitten zijn.

3. Wat is de waarde van uw vakgebied voor de samenleving?

Ons vakgebied levert inzicht in de manier waarop het genoom van de cel is georganiseerd en op welke manier dit het aflezen van grote aantallen genen beïnvloedt. Doorgronden van genoomorganisatie vormt de basis voor het beïnvloeden hiervan en geeft daarmee controle over genexpressie. Met dit soort kennis kan genexpressie op industriële schaal worden geoptimaliseerd en kunnen moleculen worden ontwikkeld die via hun effect op genoomorganisatie cellen zodanig kunnen beïnvloeden dat ze minder goed (of juist beter) groeien. Dit zou nieuwe aanknopingspunten kunnen bieden voor de bestrijding van bacteriële infecties.


Andere bijdragen in Cellen, DNA, Medicatie, Scheikunde