De gefundeerde reflectie van de milieu-ethiek

Dr. Marc D. Davidson
Vidi onderzoeker aan Institute of Biodiversity and Ecosystem Dynamics (IBED) Gastonderzoeker en lector bij de onderzoekgroep Ethiek en onderzoeksgroep Philosophy and Public Affairs
IBED, Wijsbegeerte en Amsterdam School for Cultural Analysis, Universiteit van Amsterdam

Ik doe zelf onderzoek op het gebied van de milieu-ethiek met vraagstukken zoals: hoe behoren de kosten van milieubescherming internationaal te worden verdeeld? Of: welke redenen hebben de huidige generaties om zich zorgen te maken om hen die na ons komen?

De snelste ontwikkelingen in dit vakgebied hebben zich enkele decennia geleden voorgedaan. Nu gaat het meer om de dwarsverbanden met andere disciplines te leggen, zoals de economische wetenschappen, in interdisciplinair onderzoek. Mijn eigen ervaring daarbij is dat waar de buitenwacht het als vanzelfsprekend ziet dat een economisch probleem economische inzichten vergt, het veel minder vanzelfsprekend wordt gevonden dat ethische problemen ethische reflectie behoeven. Ethiek is iets voor de dominee, de Tweede Kamer, of de persoonlijke afweging.

Het is kortom niet eenvoudig uit te leggen dat morele vragen gefundeerde reflectie behoeven. Dat is trouwens voor de medische ethiek minder een probleem dan voor mijn vakgebied de milieu-ethiek.

Daarbij komt dat het milieu als probleem de laatste jaren de wind van voren heeft. Zeker in Nederland wordt het blikveld in het maatschappelijk debat steeds beperkter, te zien aan discussies over ontwikkelingssamenwerking, Europa, kunst, fundamentele wetenschap en dus ook zaken zoals klimaatverandering. Dat wat niet direct bijdraagt aan de BV Nederland heeft het moeilijk. Daar heeft trouwens de gehele geesteswetenschappen met z’n minimale opbrengst aan patenten last van.

Ondanks mijn scepsis ten aanzien van het belang dat de maatschappij momenteel aan de milieu-ethiek hecht, zie ik zelf een groot belang van mijn vakgebied. De ethiek kan de fundamentele waarden blootleggen die ten grondslag liggen aan de verschillende conflicterende posities in het maatschappelijk debat. Daarmee kan zij bijdragen aan onderling begrip en de mogelijkheid van overeenstemming vergroten.


Andere bijdragen in De mens voorbij, Nieuwe ethische vragen, Samenwerken binnen de geesteswetenschappen, Wijsbegeerte