De vruchten van de alfawetenschap

Professor Dr. Cornelius Hasselblatt
Hoogleraar Finoegrische talen en culturen
Faculteit der letteren, Rijksuniversiteit Groningen

- Wat is, volgens u, de meest veelbelovende ontwikkeling in uw vakgebied? 

Onderzoek naar oorsprong en afkomst van de Finoegrische talen is nog steeds boeiend en er is veel beweging. De ontwikkeling in de laatste jaren toont aan dat we aan de ene kant ons beeld van vroeger bij moeten stellen, aan de andere kant geen reden hebben om zomaar naar de moderne populatiegenetica over te stappen en alles van die kant over te nemen. Het ontstaan van talen en culturen is een beetje complexer dan de analyse van wat genen onder een electronenmicroscoop. (Waarbij we weer bij het thema zijn: Dit kan je een Plasterk-maatschappij helaas niet duidelijk maken, dit wordt in Nederland niet gewaardeerd/begrepen.)

Een andere ontwikkeling is het onderzoek naar culturele uitwisseling tussen grotere en kleinere culturen dat i.v.m. de eenwording van Europa en het beklemtonen van de regio’s weer actueel wordt. Op dat gebied gebeurt in de laatste tijd heel veel.

- Hoe ziet u de toekomst van uw discipline?

In Nederland heeft mijn discipline waarschijnlijk geen toekomst.

- Wat is het belang van de geesteswetenschappen? 

Het belang van de geesteswetenschappen is dat zij aan de basis van de meeste moderne culturen staan. De funeste uitspraak van toenmalig minister Plasterk over het verschil tussen alfa’s en beta’s (de ene doen het, de andere beschrijven het) geeft blijk van weinig inzicht in cultuurhistorische processen. Het is juist omgekeerd: De fundamentele overgang van een cultureel tijdperk naar een ander waarin we ons op dit moment bevinden – namelijk de overgang van de IJzertijd naar het digitale tijdperk – gebeurt uitsluitend op basis van de kennis en de vaardigheden van de geesteswetenschappen. Geen bètawetenschappen had html-taal of dergelijke dingen kunnen bedenken, daar hebben ze ons alfa’s voor nodig.
Een tweede verschil is dat elke bèta ‘s avonds wel eens geniet van de vruchten van de alfawetenschap (muziek, literatuur, film etc., daar heb je alfa’s voor nodig, en iedereen geniet ervan), maar omgekeerd is dat niet zo. De alfa’s gaan ‘s avonds niet ter ontspanning voor een microscoop zitten…

Zo simpel is het.


Andere bijdragen in Finoegrische talen en cultuur