Het overschrijden van traditionele grenzen

Professor dr. Maureen Sie
Hoogleraar meta-ethiek en morele psychologie
Wijsbegeerte, Erasmus Universiteit Rotterdam

Wat is, volgens u, de meest veelbelovende ontwikkeling in uw vakgebied? 

Mijn vakgebied is de wijsgerige antropologie, handelingsfilosofie en ethiek (meta-ethiek)

De grenzen van de verschillende wetenschapsgebieden zijn gaan schuiven en steeds meer wetenschappers uit verschillende disciplines werken samen of nemen actief kennis van de ontwikkelingen in andere vakgebieden. Zo houden morele en sociale psychologie, cognitieve wetenschap, gedragseconomen en neurowetenschappers zich in toenemende mate bezig met traditioneel filosofische onderwerpen als moraal, onze morele natuur, vrije wil, morele verantwoordelijkheid, autonomie. Daarnaast neemt in de wijsbegeerte zelf de interesse in andere wetenschappelijke methodes steeds verder toe. Bloeiende gebieden in de wijsbegeerte zijn inmiddels bijvoorbeeld de neuro-ethiek en de empirische filosofie en ook iets als neuro-filosofie. Ethici, die zich van oudsher bezig houden met het besturen en bediscussiëren van normatieve kwesties — wat behoor ik te doen en om welke redenen? –stellen zich in steeds toenemende mate op de hoogte van de morele psychologie en raken met de moreel psychologen in gesprek over hun bevindingen. Het overschrijden van traditionele grenzen en het samenwerken met onderzoekers uit andere disciplines zorgt voor veel start problemen — men moet elkaars vocabulaire en manier van werken leren kennen, de zwakke en sterke punten van andere disciplines — maar zal naar verwachting uiteindelijk veel nieuwe en inspirerende resultaten opleveren.

Hoe ziet u de toekomst van uw discipline? 

Een beweging terug naar de interdisciplinariteit van enkele decennia geleden, meer bemoeienis en interactie met andere wetenschapsgebieden en veel minder oriëntatie en bijdragen op strikt wijsgerige discussies.

Wat is het belang van de geesteswetenschappen? 

Juist in de tijd waarin de neurowetenschappen een enorme vlucht nemen en zich ook in toenemende mate gaan bezighouden met de bovengenoemde traditioneel filosofische onderwerpen is het van belang geesteswetenschappers te betrekken bij het opzetten van experimenten het en onderzoek en  naar het interpreteren van de onderzoeksresultaten. Vooralsnog gebeurt dat te veel door neurowetenschappers zelf die veel technisch inzicht en expertise bezitten maar niet geoefend zijn in het denken over menselijk gedrag, de invloeden die er op werken en welke conclusies men daar wel en niet aan kan verbinden.


Andere bijdragen in Alfa en bèta worden één, Samenwerken binnen de geesteswetenschappen, Wijsbegeerte